Okres wojny i czasy współczesne
We wrześniu 1939 roku do miasta wkroczyły oddziały Wermachtu. 8 września 1939 Śląsk włączono de Rzeszy z Katowicami jako stolicą rejonu. Od 1930 roku Katowice na skutek nowo wprowadzonego podziału administracyjnego Śląska zostały stolicą utworzonej Prowincji Górnośląskiej. Nadprezydentem mianowano Fritza Brachta. Rezydował on w Giszowcu w dawnej willi Antona Uthermanna - inicjatora budowy pionierskiego w tej części Europy osiedla górniczego w Giszowcu (zachowanego do dziś).
Paradoksalnie, dzięki niemieckim planom wojskowym, Katowice w czasie wojny nie zostały zniszczone, a jedynie w celach propagandowych usunięto dwa znaczące obiekty: gmach Muzeum Śląskiego (projektu Karola Schayera), drugim - spalona 4 września 1939 roku synagoga, znajdująca się pomiędzy budynkami łaźni miejskiej a gimnazjum (obecna ulica Mickiewicza). Po wojnie zabudowa staromiejska została społecznie i fizycznie zdegradowana. Dopiero w latach siedemdziesiątych zmieniono ustawowo doktrynę konserwatorską, co pozwoliło na przeprowadzenie pierwszych prac ratujących zagrożone zespoły urbanistyczne.
Dzięki dalszym, kompleksowym już przemianom społeczno-politycznym, jakie zaszły w naszym kraju po 1989 roku, nastąpił dalszy wzrost zainteresowania byłych i obecnych właścicieli pozostałymi do dziś zabytkami architektury miejskiej Katowic.
Do naszych czasów w większości przypadków dochowały się wille ówczesnych elit władzy, przemysłu i handlu oraz kamienice czynszowe i czynszowo-handlowe warstw średnich. Całość obrazu architektury dawnych Katowic dopełniły powstałe w większości przypadków po 1922 roku gmaczy urzędów państwowych i publicznych.
|