Historia

Historia Katowic - stolicy Górnego Śląska, sięga niespełna XIX wieku i stanowi doskonały przykład awansu urbanistycznego, którego głównym źródłem był nagły i intensywny rozwój przemysłu górniczo-hutniczego, przypadający na przełom XIX i XX wieku.

Z rodzinnych dóbr Tiele-Wincklerów, które wraz z osadą Katowice Franz Winckler w roku 1839 włączył do klucza mysłowickiego, rozwinęło się niebawem znaczące miasto przemysłowe. Zarządzanie tymi dobrami Franz Winkler powierzył 35-letniemu wtedy sztygarowi kopalni w Tarnowskich Górach, Friedrichowi Wilhelmowi Grundmannowi. To jemu właśnie zawdzięczła ówczesna niewielka osada ten ogromny cywilizacyjny skok. F.W.Grundmann był inicjatorem i równocześnie wykonawcą ukończonego w 1856 roku planu przestrzennej zabudowy Katowic (jej autorem był budowniczy Nottebohn). Plan ten zakładał rozbudowę miasta na osi wschód-zachód, czyli wzdłuż drogi biegnącej do Mysłowic (dzisiejszy przebieg ulicy Starowiejskiej jest niezmienionym, zachowanym po dzień dzisiejszy reliktem tego historycznego traktu), która od roku 1839, kiedy to Katowice stały się centrum dóbr klucza mysłowickiego, miała znaczenie pierwszoplanowe oraz na osi północ-południe wzdłuż drogi do Królewskiej Huty (dzisiejszy Chorzów) i dalej do Bytomia, przy którym zlokalizowano wincklerowskie obiekty przemysłowe. Wytyczone w tym planie pierwsze parcele budowlane ukształtowały najwcześniejsze zarysy śródmieścia przyszłej wielkiej aglomeracji miejskiej Katowic.

W 25 rocznicę swojej pracy podjętej na rzecz miasta, F.W.Grundmann uhonorowany został przez Gminę Katowice srebrnym pucharem oraz listem gratulacyjnym za zasługi i osiagnięcia w rozbudowie miasta oraz jego przemysłu. Pracował on jeszcze na rzecz miasta do 1872 roku, kiedy to w wieku 68 lat przeszedł na emeryturę. Katowice były już wtedy dużym miastem z rozbudowanym przemysłem wydobywczym (górnictwo węgla kamiennego) oraz hutniczym. Rok później Katowice uzyskały status miasta powiatowego, natomiast w roku 1897 utworzono z Katowic wydzielony powiat miejski, który oprócz miasta objął swym obszarem także gminy podmiejskie: Bogucice - Zawodzie, Dąb, Wełnowiec i Załęże.

Kiedy w 1889 roku utworzono jeden z największych na Górnym Śląsku koncernów - Kattowitzer Aktien-Geselschaft z siedzibą w Katowicach, miasto otrzymało nowy, wielce znaczący impuls dla swojego rozwoju. Oprócz inwestorów do miasta napłynęły z poważnym kapitałem towarzystwa ubezpieczeniowe i banki. Na przełomie XIX i XX stulecia obok miejscowego Banku Ludowego (Volksbank zu Kattowitz) czynnych było także pięćinnych poważnych banków.

historia :: architektura :: okres wojny i czasy współczesne :: wiek dwudziesty
kontakt :: strona główna